Krótka odpowiedź
To zależy od zasad obowiązujących u danego psychoterapeuty lub w danym ośrodku. W niektórych miejscach sesję można odwołać bez opłaty, jeśli zrobi się to z odpowiednim wyprzedzeniem, na przykład 24 lub 48 godzin wcześniej. W innych pacjent ma określoną liczbę niepłatnych nieobecności w ciągu roku albo opłaca stały termin niezależnie od tego, czy pojawi się na spotkaniu.
Zasady dotyczące odwoływania sesji powinny być jasno omówione przed rozpoczęciem regularnej psychoterapii, tak aby pacjent od początku wiedział, czego może się spodziewać.
Rozwinięcie
Zasady dotyczące odwoływania sesji nie są wszędzie takie same. Mogą zależeć od nurtu psychoterapii, sposobu pracy konkretnego psychoterapeuty, a czasami również od zasad obowiązujących w ośrodku, w którym prowadzona jest terapia. W jednym modelu pacjent może odwołać spotkanie bez opłaty, jeśli poinformuje o tym odpowiednio wcześnie, na przykład co najmniej 24 lub 48 godzin przed sesją. Jeśli zrobi to później albo nie pojawi się na spotkaniu, sesja jest płatna. W innym modelu ustalana jest określona liczba niepłatnych nieobecności w ciągu roku, również pod warunkiem ich wcześniejszego zgłoszenia. Po wykorzystaniu tego limitu kolejne odwołane spotkania mogą być płatne.
Spotyka się także model, w którym pacjent ma zarezerwowany stały termin i opłaca go niezależnie od tego, czy pojawi się na sesji. W bardziej intensywnych formach psychoterapii, szczególnie w niektórych modelach psychoanalitycznych, zasady mogą być jeszcze bardziej stałe i opierać się na opłacie za utrzymanie określonego miejsca w terapii, a nie wyłącznie za faktycznie odbyte spotkania. Nie chodzi przy tym wyłącznie o kwestie finansowe, stały dzień i godzina sesji są częścią ram psychoterapii. Psychoterapeuta rezerwuje ten czas dla konkretnego pacjenta i zazwyczaj nie może wykorzystać go dla innej osoby, jeśli spotkanie zostanie odwołane w ostatniej chwili. Przewidywalne zasady pomagają również utrzymać regularność terapii.
Po etapie konsultacji, jeśli pacjent i psychoterapeuta decydują się rozpocząć wspólną, regularną pracę, omawiane są zasady psychoterapii. Dotyczą one zwykle między innymi częstotliwości i czasu trwania sesji, płatności, poufności, planowanych przerw oraz właśnie zasad odwoływania spotkań. Pacjent powinien więc wiedzieć, w jakich sytuacjach może odwołać sesję bez opłaty, kiedy spotkanie będzie płatne oraz jak traktowane są przerwy w terapii. Sytuacje losowe oczywiście się zdarzają. Choroba, nagłe zdarzenie rodzinne czy inne nieprzewidziane okoliczności mogą uniemożliwić przyjście na sesję. To, czy w takich przypadkach obowiązują wyjątki, zależy od wcześniej ustalonych zasad.
W psychoterapii psychodynamicznej znaczenie może mieć również samo odwoływanie spotkań. Nie oznacza to, że każda nieobecność ma ukryte znaczenie, czasami pacjent po prostu jest chory, wyjeżdża albo ma inne ważne zobowiązanie. Jeśli jednak sesje zaczynają być odwoływane częściej, szczególnie w określonych momentach terapii, albo przed spotkaniami pojawia się silna niechęć, napięcie czy potrzeba unikania kontaktu, warto o tym porozmawiać z psychoterapeutą.
Podobnie jeśli pacjent zauważa, że często myśli o odwołaniu sesji, odczuwa dużą ulgę, kiedy spotkanie się nie odbywa, albo trudno mu wrócić po przerwie, takie doświadczenia również mogą stać się ważnym materiałem do pracy. Najważniejsze jest więc nie to, aby wszyscy psychoterapeuci stosowali identyczne zasady, lecz aby były one jasne, uzgodnione przed rozpoczęciem regularnej terapii i stosowane w sposób przewidywalny.