Krótka odpowiedź
Superwizja to konsultowanie przez psychoterapeutę swojej pracy z odpowiednio przygotowanym i doświadczonym specjalistą superwizorem. Służy lepszemu rozumieniu przebiegu psychoterapii, sprawdzaniu stawianych hipotez oraz zauważaniu tego, co mogło zostać pominięte.
Korzystanie z superwizji nie oznacza, że psychoterapeuta jest niekompetentny. Jest standardowym elementem odpowiedzialnej pracy, a w wielu towarzystwach psychoterapeutycznych również formalnym wymogiem związanym ze szkoleniem, uzyskaniem certyfikatu lub wykonywaniem zawodu zgodnie z przyjętymi standardami. Proces psychoterapii omawia się z zachowaniem poufności i bez ujawniania danych pozwalających zidentyfikować pacjenta.
Rozwinięcie
Podczas psychoterapii psychoterapeuta nie tylko słucha tego, co mówi pacjent, ale również stara się zrozumieć jego emocje, powtarzające się sposoby reagowania oraz to, co dzieje się w relacji terapeutycznej. Nie zawsze wszystkie te elementy są od razu jasne. Dlatego psychoterapeuci korzystają z superwizji, czyli konsultują swoją pracę z innym, odpowiednio przygotowanym specjalistą.
W trakcie superwizji psychoterapeuta może omawiać przebieg psychoterapii, pojawiające się trudności, własne hipotezy oraz wątpliwości dotyczące dalszej pracy. Superwizor pomaga spojrzeć na sytuację z innej perspektywy, dostrzec pomijane dotąd znaczenia albo ponownie przemyśleć wcześniejszy sposób rozumienia pacjenta.
Superwizja nie polega na tym, że superwizor mówi psychoterapeucie, co dokładnie ma powiedzieć podczas kolejnej sesji. Jej celem jest przede wszystkim poszerzenie rozumienia całego procesu, tak aby psychoterapeuta mógł podejmować bardziej przemyślane decyzje i uważniej odpowiadać na to, co dzieje się podczas psychoterapii.
Korzystanie z superwizji nie świadczy o braku wiedzy ani o tym, że psychoterapeuta nie potrafi samodzielnie prowadzić terapii. Z superwizji korzystają zarówno osoby będące w trakcie szkolenia, jak i doświadczeni psychoterapeuci. Nawet przy dużym doświadczeniu trudno zachować pełny dystans do procesu, w którym samemu bierze się udział.
W wielu towarzystwach psychoterapeutycznych superwizja jest nie tylko zaleceniem, lecz także formalnym wymogiem. Bywa obowiązkowym elementem szkolenia, warunkiem uzyskania certyfikatu psychoterapeuty lub częścią standardów dalszej pracy zawodowej. Zarówno psychoterapeutę, jak i superwizora obowiązuje zasada zachowania poufności.
Superwizja może odbywać się indywidualnie, w rozmowie psychoterapeuty z superwizorem, albo grupowo, gdy nad określoną sytuacją zastanawia się kilku psychoterapeutów pod kierunkiem superwizora. Także podczas superwizji grupowej uczestników obowiązuje poufność, a omawiany proces jest przedstawiany bez ujawniania danych pozwalających zidentyfikować pacjenta. Superwizja ma pomóc psychoterapeucie lepiej rozumieć proces, zauważać własne ograniczenia i możliwie odpowiedzialnie wykonywać swoją pracę.