Krótka odpowiedź
Wybierając psychoterapeutę, warto sprawdzić przede wszystkim jego przygotowanie zawodowe: czy ukończył lub jest w trakcie kilkuletniego szkolenia psychoterapeutycznego, czy pracuje pod regularną superwizją i czy ma doświadczenie w pracy z problemami podobnymi do tych, z którymi się zgłaszasz.
Równie ważne jest jednak to, co dzieje się podczas pierwszych spotkań. Nie chodzi o to, żeby od razu poczuć pełne zaufanie czy sympatię, ale o poczucie, że terapeuta słucha, stara się zrozumieć, jasno określa zasady pracy i że z czasem będziesz mógł rozmawiać z nim również o trudnych rzeczach.
Rozwinięcie
Wybór psychoterapeuty może być trudny, szczególnie jeśli to Twój pierwszy kontakt z psychoterapią. Na stronach internetowych można znaleźć wiele określeń, nazw nurtów, certyfikatów i szkoleń, które dla osoby niezwiązanej z tym środowiskiem niewiele mówią. Dlatego dobrze jest zwrócić uwagę na kilka podstawowych kwestii.
Jedną z najważniejszych jest przygotowanie zawodowe terapeuty. Warto sprawdzić, czy ukończył lub jest w trakcie całościowego, kilkuletniego szkolenia psychoterapeutycznego. Samo ukończenie studiów psychologicznych nie oznacza jeszcze przygotowania do prowadzenia psychoterapii. Z drugiej strony psychoterapeuta nie musi być psychologiem, do tego zawodu prowadzą również inne ścieżki wykształcenia uzupełnione odpowiednim szkoleniem. Jeśli terapeuta powołuje się na certyfikat, możesz sprawdzić jego prawdziwość w towarzystwie lub instytucji, która go wydała. Istotna jest także regularna superwizja, czyli omawianie swojej pracy z bardziej doświadczonym psychoterapeutą lub superwizorem. W wielu szkołach psychoterapii ważną częścią przygotowania jest również własna psychoterapia albo inne wymagane doświadczenie pracy nad sobą.
Warto sprawdzić, z jakimi osobami i trudnościami terapeuta pracuje. Nie każdy musi zajmować się wszystkim. Ktoś może pracować głównie z dorosłymi, ktoś inny z młodzieżą, parami albo osobami z określonymi problemami. Jeśli masz wątpliwości, możesz po prostu zapytać podczas pierwszego spotkania, czy terapeuta ma doświadczenie w pracy z problemem, z którym się zgłaszasz.
Znaczenie ma również nurt psychoterapii, ale nie musisz przed pierwszą wizytą dokładnie znać różnic pomiędzy wszystkimi podejściami. Dobrze jednak wiedzieć przynajmniej ogólnie, jak pracuje wybrany terapeuta i czego możesz się spodziewać. Inaczej może wyglądać terapia psychodynamiczna, poznawczo-behawioralna czy systemowa, choć w każdym podejściu ważna pozostaje jakość relacji terapeutycznej. Pierwsze spotkania służą nie tylko temu, aby terapeuta poznał Ciebie. Ty również możesz sprawdzić, jak czujesz się w kontakcie z nim. Nie oznacza to, że od pierwszych minut powinno być swobodnie i komfortowo – rozmowa o osobistych trudnościach często wiąże się z napięciem. Ważniejsze jest to, czy masz poczucie, że jesteś traktowany poważnie i słuchany oraz że terapeuta próbuje Cię zrozumieć.
Dobrze, jeśli zasady pracy są jasno określone. Powinieneś wiedzieć między innymi, jak często odbywają się sesje, ile trwają, jaka jest ich cena, jak wygląda odwoływanie spotkań i jakie są podstawowe zasady poufności. Jasne ramy terapii zwykle pomagają budować poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności. Sygnałem ostrzegawczym może być natomiast sytuacja, w której masz poczucie, że Twoje granice nie są szanowane, terapeuta wywiera na Ciebie presję albo zasady poufności pozostają niejasne.
Nie zawsze da się po jednym spotkaniu stwierdzić, czy dany psychoterapeuta będzie odpowiednią osobą. Czasami potrzeba kilku konsultacji, żeby zobaczyć, jak przebiega rozmowa i czy możliwe jest rozpoczęcie wspólnej pracy. Jeżeli coś budzi Twoje wątpliwości, możesz o tym powiedzieć terapeucie – również jego sposób reagowania na pytania, Twoje wątpliwości czy różnicę zdań może wiele powiedzieć o tym, jak będzie wyglądała dalsza terapia.
Nie warto wybierać psychoterapeuty wyłącznie dlatego, że ma atrakcyjną stronę internetową. Ostrożność powinna budzić także obietnica szybkiego rozwiązania problemu. Psychoterapia jest procesem i trudno z góry zagwarantować określony efekt czy czas jego osiągnięcia.
Dobry wybór psychoterapeuty opiera się więc na dwóch rzeczach: jego przygotowaniu zawodowym oraz tym, jak przebiega kontakt z nim. Kwalifikacje są ważne, ale sama lista certyfikatów nie wystarczy. Równie istotne jest to, czy w tej konkretnej relacji możesz stopniowo czuć się na tyle bezpiecznie, aby mówić również o rzeczach trudnych, wstydliwych czy takich, w których nie zgadzasz się z terapeutą.
Jeśli rozważasz spotkanie ze mną, informacje o moim szkoleniu, doświadczeniu i superwizji znajdziesz na stronie O mnie.